Nazwa - FA MAS F1 (w nawiasach G2)
(Fusil d'Assaut de la Manufacture d'Armes de St-Etienne - fr.
karabin szturmowy z Fabryki Broni w Saint-Etienne)
Kraj produkcji - Francja
Producent - MAS z St. Etienne
Rok ukazania - 1973 (1994)
Kaliber - 5,56 x 45 mm, M193 (SS109)
Opcjonalne kalibry - .222
Masa bez magazynka - 3,61 kg (3,68)
Masa magazynka załadowanego - 450 g (470)
Długość broni - 757 mm
Długość lufy - 488 mm
Prędkość początkowa pocisku - 960 m/s (925)
Energia początkowa pocisku - 1640 J (1710)
Szybkostrzelność teoretyczna - 900-1000 strz./min.
(1000-1100)
Zasięg skuteczny - 300 m (400)
Po wprowadzeniu w 1967 roku do uzbrojenia armii amerykańskiej
karabinu M16 także w Europie rozpoczęto prace nad nowymi
karabinami strzelającymi amunicją pośrednią. We Francji projekt
nowej broni powstawał w Manufacture d'Armes de St-Etienne (MAS,
część państwowego koncernu GIAT, a obecnie Nexter).
Zespół konstruktorów, którym kierował Paul Tellie, rozpoczął
prace w 1967. W 1971 roku był gotowy prototyp nowego karabinu.
Po raz pierwszy zaprezentowano go publicznie w 1973 roku na
wystawie francuskiego sprzętu wojskowego SATORY. W latach
1972-73 odbywały się próby nowego karabinu (porównywano go z
produkowanym w zakładach Manurchin licencyjnym karabinem SIG
540). Karabin zaprojektowany przez P. Tellie okazał się pod
wieloma względami lepszy, ale nadal nie podjęto decyzji o
wprowadzeniu go do uzbrojenia. Podstawową przyczyną niepodjęcia
decyzji był konserwatyzm wojskowych, z dużą podejrzliwością
traktujących karabin w układzie bullpup (z magazynkiem za
chwytem), o nietypowo działającej automatyce (zamek półswobodny
wzorowany na konstrukcjach Paula Kiralego), takich jak pm 39M i
43M. Jednak dalsze próby sprawiły, że przezwyciężono nieufność
wojskowych i 8 sierpnia 1977 roku karabin FAMAS w wersji F1
został przyjęty do uzbrojenia. Nowa broń miała zastąpić karabiny
MAS 49 i pistolety maszynowe MAT 49.
Pomimo przyjęcia do uzbrojenia, nadal trwały prace nad
doskonaleniem konstrukcji. W 1979 roku karabin wyposażono w
ogranicznik długości serii. W tym samym roku rozpoczęto seryjną
produkcję. Nowy karabin najszybciej znalazł się na uzbrojeniu
Legii Cudzoziemskiej. Żołnierze z powodu charakterystycznego
kształtu nadali nowej broni nazwę Le Clairon (fr. Trąbka). Nowy
karabin produkowany w dużych ilościach (wyprodukowano ok. 400
000 egzemplarzy odmiany F1) szybko wyparł z uzbrojenia starsze
typy broni. Na początku lat osiemdziesiątych wersję F1 zastąpiła
dopracowana wersja G1 (zmiany miały na celu zwiększenie
ergonomii karabinu).
W 1994 roku powstała wersja G2 przyjęta w 1995 do uzbrojenia
francuskiej marynarki wojennej, a kilka lat później także wojsk
lądowych. Powstały także wersje eksportowe karabinu, ale nie
zdobyły większej popularności (małe ilości karabinów FAMAS
zakupiły Senegal, Dżibuti, Gabon i Zjednoczone Emiraty
Arabskie). Obecnie FAMAS G2 stał się podstawą do opracowania
karabinu wchodzącego w skład systemu FELIN (program mający na
celu opracowanie broni i wyposażenia żołnierzy będący francuską
odpowiedzią na amerykański program "Land Warrior")
Wersje karabinu:
F1 - pierwsza wersja seryjna. Karabin strzelał amunicją 5,56 x
45 mm M193. Zasilany z magazynków pudełkowych (25 naboi).
FA MAS "Export" - na rynek cywilny
FA MAS "Civil" - kalibru .222 również na rynek cywilny
G1 - poprawiona wersja produkowana dla armii francuskiej. Zmiany
miały głównie poprawić ergonomię broni. Zmieniono kształt łoża i
chwytu pistoletowego, klasyczny kabłąk spustu został zastąpiony
dużą osłoną całej dłoni (wzorowaną na Steyr AUG).
G2 - wersja dostosowana do standardów NATO. Zastosowano amunicję
(5,56 x 45 mm NATO) i łukowe magazynki zgodne ze STANAG. Krótka
szyna Picatinny na szczycie chwytu transportowego. Brak
ogranicznika długości serii, może być zamntowany.
G2 "Commando" - karabinek ze skróconą lufą (405 mm).
G2 SMG - karabinek z bardzo krótką lufą (subkarabinek) mający
pełnić funkcję pistoletu maszynowego.
G2 "Sniper" - wersja z wydłużoną lufą (620 mm) i celownikiem
optycznym mająca pełnić funkcję karabinu wyborowego
G2 "Picatinny rail" - wersja posiadająca obniżony uchwyt
transportowy, którego górna powierzchnia tworzy długą szynę
Picatinny.
G2 + M203 - wersja ze zmienionym łożem umożliwiającym montaż
granatnika podlufowego M203.
* FAMAS-FELIN - karabin wyposażony w elektroniczny celownik
dzienno-nocny, laserowy, a także interfejs umożliwiający
współpracę z resztą elementów wyposażenia (wyświetlaczem
nahełmowym).
Karabin szturmowy FAMAS jest bronią samoczynno-samopowtarzalną w
układzie bullpup. Automatyka broni działa na zasadzie odrzutu
zamka półswobodnego. Broń strzela z zamka zamkniętego.
Opóźnienie ruchu zamka odbyw się w wyniku pozornego zwiększenia
masy dwuczęściowego zamka. W komorze nabojowej zastosowano rowki
Ravellego ułatwiające wyciąganie łusek.
Mechanizm spustowy z możliwością strzelania ogniem pojedynczym,
seriami trójstrzałowymi i ogniem ciągłym. Skrzydełkowa dźwignia
przełącznika rodzaju ognia pełniąca także funkcję dźwigni
bezpiecznika przed spustem, wewnątrz osłony spustu. Za
magazynkiem znajduje się przełącznik: ogień ciągły - serie
trójstrzałowe. Zabezpieczenie karabinka przed strzałami
przedwczesnymi zapewnia spust samoczynny, włączany dźwignią
opóźniającą w chwili zamknięcia zamka. Ponadto przesunięcie
iglicy może nastąpić dopiero po zamknięciu zamka w wyniku
współpracy podcięcia iglicy z trzonem dźwigni opóźniającej.
Zasilanie z łukowych magazynków o pojemności 20 lub 30 naboi (F1
- 25, pudełkowy). Przyrządy celownicze składają się z muszki i
dwóch przezierników (jeden do celowania przy dobrym, drugi przy
słabym oświetleniu). Oba przezierniki mają stałą nastawę
odpowiadającą odległości 300 m (muszka regulowana w płaszczyźnie
poziomej, celownik w pionowej).
Lufa z przewodem bruzdowanym, zakończona szczelinowym tłumikiem
płomieni pełniącym także funkcję hamulca wylotowego. Za
tłumikiem płomieni pierścienie prowadzące dla granatów
nasadkowych. Kolba, łoże i chwyt pistoletowy wykonane z tworzywa
sztucznego. Karabin standardowo wyposażony w lekki dwójnóg.
Przystosowany jest dla strzelców prawo- i leworęcznych -
centralnie umieszczono napinacz zamka, przełącznik rodzaju
ognia, wyłącznik ogranicznika długości serii i zatrzask
magazynka. Ponadto wykonano dwa gniazda wyciągu i dwa okna
wyrzutowe łusek.
GPoint